‘Komünist sol’un temel ilkesi: Kapitalizmin yıkılması gerektiğini ve uluslararası proleter devrimin gerekliğini savunmaktır.
- Üretim araçlarının özel mülkiyeti yerine toplumsal mülkiyetini savunmak
- Kapitalist devletin burjuvazinin egemenlik ve baskı aracı olduğunu savunmak
- Kapitalizmden komünizme geçişte işçi sınıfının devletini (proletarya diktatörlüğünü) savunmak
Komünizmin ilkelerindendir.
‘Sosyal-demokrat sol’un temel ilkesi: Zengine karşı yoksulun çıkarlarını savunmaktır.
- Yoksulların, işçilerin ücretsiz eğitim, sağlık gibi hizmetler almasını savunmak
- Vergilerin kazançla doğru orantılı olarak artmasını savunmak
- Sendikaların işçi sınıfının hak arama örgütleri olduğunu ve sendikalarda mücadelelerin geliştirilmesi gerektiğini savunmak
sosyal demokrasinin ilkelerindendir.
(sosyalist enternasyonal'in resmi sembolü)
Sol kavramı Fransız devrimi ile ortaya çıkmıştır. Dönemin Fransız parlamentosunda eski düzenin devamını isteyenler, yani krallığı aristokrasiyi savunanlar sağ tarafta; yeni düzen isteyenler, değişim isteyenler, demokrasiden, halktan yana olanlar sol tarafta oturmuşlardı. Eski düzende herkes siyasal olarak eşit değildi. Aristokrasi, diğer halk sınıflarına karşı ayrıcalığa sahipti. Diğer halk sınıflarını (köylüler vb.) da arkasına alan burjuvazi siyasal ayrıcalıkların kaldırılmasını istedi ve demokrasiden taraf oldu. Böylece siyasal eşitsizliği isteyenler sağcılar; siyasal eşitliği isteyenler de solcular oldular.
Burjuvazi feodalizmi yok ettikten sonra devrimci özelliğini yitirmişti. Bu durumda değişimi isteyenler işçi sınıfına dayanan sosyalistler olmuşlardır. Liberal-demokratlar yalnızca siyasal eşitliğin, örneğin herkesin bir oy hakkının olmasını yeterli görürlerken, sosyalistler günde 10 saat çalışıp ancak karnını doyurabilen bir işçiyle, sermayesi ile işçiden çok daha fazla kazanabilen bir patronun aynı oy hakkına sahip olmasını yeterli görmüyorlardı. Yani sadece siyasal bir eşitlik değil sosyal (toplumsal) bir eşitlik de isteyenler, sosyal-demokrat ismini aldılar. Bugün Avrupa’da sosyal-demokrasi ve sosyalizm aynı anlama gelmektedir. Sosyal-demokratların örgütü ‘Sosyalist Enternasyonal’dir. (2. Enternasyonal) Sosyal-demokrasi veya sosyalizm kendi içinde alt gruplara ayrılır. Bazı sosyalist eğilimler siyasetlerini kapitalizm altında işçi sınıfının bazı tavizler ve haklar elde etmesi ile sınırlarken, bazı sosyalist eğilimler de kapitalizmin reformlar yoluyla yıkılmasını ve sosyalist topluma ulaşılmasını amaçlarlar
Komünizm diğer sosyalist eğilimlerden devrimci olması ve enternasyonalist olması yönüyle ayrılır. Komünizme göre işçi sınıfı kapitalizm var oldukça sömürülmekten kurtulamayacaktır. Bu yüzden komünizm, kapitalizmin temeli olan “üretim araçlarının özel mülkiyetini” işçi devrimiyle kaldırmayı amaçlar. Komünizm, kapitalizmin nihai olarak ancak tüm dünyada ortadan kaldırılabileceğini savunur. Bu yüzden tüm ülkelerin işçilerinin birleşmesi gerektiğini söyler. Komünizmin enternasyonalizmden kastı budur. Komünist toplum sınıfsız, sömürüsüz ve devletsiz bir toplumdur.
Anarşizm de ‘sol’ kavramının içinde değerlendirilebilir. Anarşizm tüm otoritelere karşı çıkar. Anarşizme göre her türlü devlet özgürlüğü engelleyen bir tahakküm aracıdır.
Liberal-solcuların ilkeleri aynı zamanda 'sol'un tarihsel temel ilkeleridir. Liberal-solcular yerleşik siyasi düzene, resmi ideolojiye, muhafazakarlığa-statükoya karşıdırlar.
- Düşünce özgürlüğünü, ifade özgürlüğünü, inanç özgürlüğünü savunmak
- Darbelere hangi sebeplerle olursa olsun karşı çıkmak
- Halk düşmanlığına, elitizme karşı çıkmak
- Ayrımcı milliyetçiliğe, şovenizme, kürt ve ermeni düşmanlığına karşı çıkmak
Gibi ilkeler 'liberal-sol’un ilkeleridir.
Liberal solcular diğer sol düşüncelerden ekonomik yönüyle ayrılırlar. Serbest piyasa ekonomisini savunurlar. Özellikle gelişmiş ülkelerde ekonomik liberaller siyasal alanda muhafazakar hatta gerici olabilmektedirler. Neo-liberaller ekonomik alanda liberalizmi siyasal alanda muhafazakarlığı savunurlar, bu yüzden sol liberallerden ayrılırlar.